Exorcismus in satanam et angelos apostaticos

Introduzione all’Exorcismus in satanam et angelos apostaticos

Il testo che segue è uno dei più solenni e complessi esorcismi della tradizione latina della Chiesa cattolica. Conosciuto come Exorcismus in satanam et angelos apostaticos, venne promulgato ufficialmente alla fine del XIX secolo e attribuito, nella sua forma rituale, all’ambito del Rituale Romanum. Non si tratta di una preghiera devozionale comune, né di un semplice formulario liturgico, ma di un vero e proprio atto rituale di natura apotropaica e giuridico-sacrale, concepito per fronteggiare ciò che la teologia cristiana definisce come “potenze avverse”.

Annuncio pubblicitario

Questo esorcismo si colloca in una tradizione molto più antica, che affonda le sue radici nell’ebraismo tardo-antico, nella patristica e nella demonologia cristiana medievale. Il linguaggio impiegato è fortemente simbolico e performativo: ogni invocazione, ogni comando, ogni riferimento scritturistico non ha soltanto valore narrativo o poetico, ma è strutturato come atto di autorità, pronunciato in nomine e in virtute di Dio. In questo senso, il testo riflette una concezione del mondo rigidamente gerarchica, nella quale l’universo visibile e invisibile è ordinato secondo gradi, potestà e dominazioni.

La presenza dei Salmi all’inizio del rito non è casuale. Essi svolgono una funzione di preparazione e di purificazione, inscrivendo l’atto esorcistico all’interno della lode e della supplica biblica. L’invocazione a San Michele Arcangelo, principe delle milizie celesti, ribadisce il carattere militante del rito: l’esorcismo viene concepito come un conflitto spirituale, una colluctatio contro forze considerate reali, personali e attive nel mondo.

È importante sottolineare che questo testo non è presentato qui come strumento operativo, ma come documento storico, teologico e simbolico. La sua lettura consente di comprendere come la Chiesa abbia pensato, nominato e strutturato il concetto di male, di possessione e di opposizione spirituale. Il demonio che emerge da queste formule non è una figura folkloristica, ma un principio intelligibile, definito attraverso categorie di inganno, superbia, disordine e negazione dell’ordine divino.

L’esorcismo, in questo contesto, non è soltanto un atto di “espulsione”, ma una riaffermazione dell’ordine cosmico e morale. Ogni comando rivolto alle potenze avverse è accompagnato da una proclamazione teologica: l’Incarnazione, la Croce, il sangue dei martiri, l’intercessione dei santi, la regalità di Cristo. Il rito diventa così una sintesi drammatica della dottrina cristiana sulla salvezza, sulla libertà e sulla lotta contro ciò che viene percepito come disgregazione spirituale.

Exorcismus in satanam et angelos apostaticos

Psalmus LXVII.

Exsurgat Deus et dissipentur inimici ejus: et fugiant qui oderunt eum a facie ejus.
Sicut deficit fumus, deficiant: sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei.

Psalmus XXXIV.

Judica, Domine, nocentes me: expugna impugnantes me.
Confundantur et revereantur quærentes animam meam.
Avertantur retrorsum et confundantur cogitantes mihi mala.
Fiat tamquam pulvis ante faciem venti: et angelus Domini coarctans eos.
Fiat viæ illorum tenebræ, et lubricum: et angelus Domini persequens eos.
Quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui: supervacue exprobraverunt animam meam.
Veniat illi laqueus quem ignorat; et captio quam anscondit, apprehendat eum: et in laqueum cadat in ipsum.
Anima autem meam exsultabit in Domino: et delectabitur super salutari suo.
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.
Ad Sanctum Michaëlem Archangelum. Precatio.

Princeps gloriosissime cælestis militiæ, sancte Michaël Archangele, defende nos in prælio et colluctatione, quæ nobis adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiæ, in cælestibusus. Veni in auxilium hominum, quos Deus creavit inexterminabiles, et ad imaginem similitudinis suæ fecit, et a tyrannide diaboli emit pretio magno.

Præliare hodie cum beatorum Angelorum exercitu prælia Domini, sicut pugnasti contra ducem superbiæ luciferum, et angelos ejus apostaticos: et non valuerunt, neque locus inventus est eorum amplius in cœlo. Sed projectus est draco ille magnus, serpens antiquus, qui vocatur diabolus et satanas, qui seducit universum orbem; et projectus est in terram, et angeli ejus cum illo missi sunt.

En antiquus inimicus et homicida vehementer erectus est. Transfiguratus in angelum lucis, cum tota malignorum spirituum caterva late circuit et invadit terram, ut in ea deleat nomen Dei et Christi ejus, animasque ad æterna gloriæ coronam destinatas furetur, mactet ac perdat in sempiternum interitum. Virus nequitiæ suæ, tamquam flumen immundissimum, draco maleficus transfundit in homines depravatos mente et corruptos corde; spiritum mendacii, impietatis et blasphemiæ; halitumque mortiferum luxuriæ, vitiorum omnium et iniquitatum.

Ecclesiam, Agni immaculati sponsam, faverrrimi hostes repleverunt amaritudinibus, inebriarunt absinthio; ad omnia desiderabilia ejus impias miserunt manus. Ubi sedes beatissimi Petri et Cathedra veritatis ad lucem gentium constituta est, ibi thronum posuerunt abominationis et impietatis suæ; ut percusso Pastore, et gregem disperdere valeant.

Adesto itaque, Dux invictissime, populo Dei contra irrumpentes spirituales nequitias, et fac victoriam. Te custodem et patronum sancta veneratur Ecclesia; te gloriatur defensore adversus terrestrium et infernorum nefarias potestates; tibi tradidit Dominus animas redemptorum in superna felicitate locandas. Deprecare Deum pacis, ut conterat satanam sub pedibus nostris, ne ultra valeat captivos tenere homines, et Ecclesiæ nocere. Offer nostras preces in conspectu Altissimi, ut cito anticipent nos misericordiæ Domini, et apprehendas draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et satanas, ac ligatum mittas in abyssum, ut non seducat amplius gentes. Hinc tuo confisi præsidio ac tutela, sacra sanctæ Matris Ecclesiæ auctoritate, ad infestationes diabolicæ fraudis repellendas in nomine Jesu Christi Dei et Domini nostri fidentes et securi aggredimur.

V. Ecce Crucem Domini, fugite partes adversæ.
R. Vicit Leo de tribu Juda, radix David.
V. Fiat misericordia tua, Domine, super nos.
R. Quemadmodum speravimus in te.
V. Domine, exaudi orationem meam.
R. Et clamor meus ad te veniat.
V. Dominus vobiscum (*).
R. Et cum spiritu tuo.

Oremus.

Deus, et Pater Domini nostri Jesu Christi, invocamus nomen sanctum tuum, et clementiam tuam supplices exposcimus ut, per intercessionem immaculatæ semper Virginis Dei Genitricis Mariæ, beati Michaëlis Archangeli, beati Joseph ejusdem beatæ Virginis Sponsi, beatorum Apostolorum Petri et Pauli et omnium Sanctorum, adversus satanam, omnesque alios immundos spiritus, qui ad nocendum humano generi animasque perdendas pervagantur in mundo, nobis auxilium præstare digneris. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen.

Exorcismus

Exorcizamus te, omnis immundus spiritus, omnis satanica potestas, omnis incursio infernalis adversarii, omnis legio, omnis congregatio et secta diabolica, in nomine et virtute Domini Nostri Jesu + Christi, eradicare et effugare a Dei Ecclesia, ab animabus ad imaginem Dei conditis ac pretioso divini Agni sanguine redemptis +. Non ultra audeas, serpens callidissime, decipere humanum genus, Dei Ecclesiam persequi, ac Dei electos excutere et cribrare sicut triticum X.

Imperat tibi Deus altissimus +, cui in magna tua superbia te similem haberi adhuc præsumis; qui omnes homines vult salvos fieri et ad agnitionem veritaris venire.

Imperat tibi Deus Pater +;
Imperat tibi Deus Filius +;
Imperat tibi Deus Spiritus Sanctus +.

Imperat tibi majestas Christi, æternum Dei Verbum, caro factum +, qui pro salute generis nostri tua invidia perditi, humiliavit semetipsum facfus hobediens usque ad mortem; qui Ecclesiam suam ædificavit supra firmam petram, et portas inferi adversus eam nunquam esse prævalituras edixit, cum ea ipse permansurus omnibus diebus usque ad consummationem sæculi.

Imperat tibi sacramentum Crucis +, omniumque christianæ fidei Mysteriorum virtus +.

Imperat tibi excelsa Dei Genitrix Virgo Maria +, quæ superbissimum caput tuum a primo instanti immaculatæ suæ conceptionis in sua humilitate contrivit.

Imperat tibi fides sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, et ceterorum Apostolorum +.

Imperat tibi Martyrum sanguis, ac pia Sanctorum et Sanctarum omnium intercessio +.

Ergo, draco maledicte et omnis legio diabolica, adjuramus te per Deum + vivum, per Deum X verum, per Deum + sanctum, per Deum qui sic dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnes qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam æternam.

Cessa decipere humanas creaturas, eisque æternæ perditionìs venenum propinare: desine Ecclesiæ nocere, et ejus libertati laqueos injicere. Vade, satana, inventor et magister omnis fallaciæ, hostis humanæ salutis. Da locum Christo, in quo nihil invenisti de operibus tuis; da locum Ecclesiæ uni, sanctæ, catholicæ, et apostolicæ, quam Christus ipse acquisivit sanguine suo. Humiliare sub potenti manu Dei; contremisce et effuge, invocato a nobis sancto et terribili nomine Jesu, quem inferi tremunt, cui Virtutes cælorum et Potestates et Dominationes subjectæ sunt; quem Cherubim et Seraphim indefessis vocibus laudant, dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth.

V. Domine, exaudi orationem meam.
R. Et clamor meus ad te veniat.
V. Dominus vobiscum (*).
R. Et cum spiritu tuo.

Oremus.

Deus cœli, Deus terræ, Deus Angelorum, Deus Archangelorum, Deus Patriarcharum, Deus Prophetarum, Deus Apostolorum, Deus Martyrum, Deus Confessorum, Deus Virginum, Deus qui potestatem habes donare vitam post mortem, requiem post laborem; quia non est Deus præter te, nec esse posset esse nisi tu creator omnium visibilium et invisibilium, cujus regni non erit finis: humiliter majestati gloriæ tuæ supplicamus, ut ab omni infernalium spirituum potestate, laqueo, deceptione et nequitia nos potenter liberare, et incolumes custodire digneris. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

V. Ab insidiis diaboli,
R. Libera nos Domine.
V. Ut Ecclesiam tuam secura tibi facias libertate servire;
R. Te rogamus, audi nos.
V. Ut inimicos sanctæ Ecclesiæ humiliare digneris;
R. Re rogamus, audi nos.

Ne reminiscaris Domine delicta nostra, vel parentum nostrorum: neque vindictum sumas de peccatis nostris.

Pater noster, qui es in cælis, sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum tuum, fiat voluntas tua sicut in cælo et in terra; panem nostrum quotidianum da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo. Amen.

Et aspergatur locus aqua benedicta.

Magnificat

Magnificat anima mea Dominum;

Et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo,

Quia respexit humilitatem ancillæ suæ; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.

Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus,

Et misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum.

Fecit potentiam brachio suo;

Dispersit superbos mente cordis sui.

Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles.

Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes.

Sucepit Israel, puerum suum, recordatus misericordiæ suæ,

Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in sæcula.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.

Ad Sanctum Michaëlem Archangelum

Sancte Michaël Archangele, defende nos in prælio, contra nequitiam et insidias diaboli esto praesidium. Imperet illi Deus, supplices deprecamur: tuque, Princeps militiæ cælestis, Satanam aliosque spiritus malignos, qui ad perditionem animarum pervagantur in mundo, divina virtute, in infernum detrude. Amen.

CASI DOCUMENTATI

Il caso di George Lukins: un caso storico di possessione?

Il caso di George Lukins (Yatton, Inghilterra, 1778): George Lukins, un contadino inglese, è stato soggetto a un esorcismo dopo aver manifestato comportamenti violenti e insoliti. Il suo caso è stato ampiamente riportato nei giornali dell'epoca e ha contribuito a rinnovare l'interesse per l'esorcismo nel XVIII secolo.

Il tragico caso di Anneliese Michel: l’esorcismo che ha sconvolto il mondo

L'esorcismo di Anneliese Michel (Klingenberg am Main, Germania, 1976): Anneliese Michel, una giovane donna tedesca, fu soggetta a numerosi esorcismi prima della sua morte per fame nel 1976. Il caso ha attirato l'attenzione internazionale e ha ispirato il film "The Exorcism of Emily Rose".

L’enigmatico esorcismo di Roland Doe: Un’analisi approfondita di un caso storico

L'esorcismo di Robbie Mannheim (St. Louis, Missouri, 1949): Il caso di Robbie Mannheim, noto anche come "Roland Doe", è stato uno dei primi esempi di esorcismo negli Stati Uniti ad attirare l'attenzione dei media. Si dice che il ragazzo sia stato posseduto da diversi demoni e che abbia subito un intenso esorcismo da parte di un sacerdote cattolico.

L’esorcismo di Anna Ecklund: Un caso storico di possessione e conflitto religioso

Il caso di Anna Ecklund (Erling, Minnesota, 1928): Anna Ecklund, una donna americana, fu sottoposta a diversi esorcismi nel corso della sua vita a causa della presunta possessione demoniaca. Questo caso è noto per la sua complessità e la sua lunga durata, con esorcismi che coinvolsero diversi sacerdoti e testimoni.

L’esorcismo di Clara Germana Cele

Il caso di Clara Germana Cele (Utrecht, Natal, Sudafrica, 1906): Clara Germana Cele, una giovane donna sudafricana, fu oggetto di un esorcismo dopo essere stata morsa da un serpente e aver manifestato comportamenti considerati sovrannaturali. Il caso è rimasto famoso per la sua natura enigmatica e le sue implicazioni religiose.

L’esorcismo di Latoya Ammon: Un Caso Controverso di Possessione?

Nel tranquillo sobborgo di Gary, Indiana, un'ordinaria casa divenne il palcoscenico di eventi straordinari e inquietanti. Latoya Ammon, madre di tre figli, si trovò improvvisamente immersa in un mondo di presunte manifestazioni paranormali e comportamenti inspiegabili. Ciò che seguì fu un'odissea di terrore, fede e mistero, culminando in una serie di esorcismi che avrebbero scosso la comunità locale e attirato l'attenzione del mondo intero.
Torna in alto